Waar het over gaat
Een risicolijst in een verandertraject benoemt bijna altijd wat tastbaar is. De tool is niet klaar, het budget is op, de planning loopt uit. Dat zijn echte risico’s en ze horen er te staan. Maar wat een traject laat ontsporen, is zelden de tool. Het is de stilte na de aankondiging, de groep die zich passief terugtrekt, de moeheid van de vorige ronde, de sponsor die na go-live niet meer opdaagt.
Het risicoregister is de plaats waar die tweede soort wel staat. Het hoort bij de readiness heatmap: die toont waar de organisatie vandaag staat, het register toont wat er kan misgaan als u daar niets aan doet.
Van gele en rode zone naar risico
U vertrekt van de heatmap. Per gele of rode zone stelt u drie vragen. Wat is hier het risico, in één zin. Wat zou u als eerste zien als het begon mis te gaan. En wie doet er iets aan.
Die drie samen maken van een zorg een risico. Laat u er één weg, dan houdt u een mening over.
Een risico zonder eerste signaal is een mening
De tweede vraag is de lastigste en de nuttigste. Stilte is geen signaal, want stilte is er altijd ergens. Maar “de teamleiders stellen geen vragen meer in het wekelijks overleg” is er wel een, en u merkt het binnen twee weken. “De helpdesk krijgt meer vragen over de oude manier dan over de nieuwe” ook.
Wie dat signaal niet kan benoemen, heeft het risico nog niet scherp. Dat is geen reden om het te schrappen, wel om er nog een gesprek aan te besteden.
De eigenaar zit in de sponsorgroep
Een risico krijgt een eigenaar, en dat is niet de change manager. Die ziet het risico wel, maar heeft zelden het mandaat om er iets aan te doen. De eigenaar is iemand uit de sponsorgroep die over de mensen, de tijd of de prioriteit gaat. Dat is dezelfde regel als bij eigenaarschap met mandaat: zonder mandaat is een eigenaar een doorgeefluik.
Een risico waarvoor niemand uit de sponsorgroep eigenaar wil zijn, is zelf een bevinding. Meestal betekent het dat het risico nog niet geloofd wordt, of dat de persoon die erover gaat niet aan tafel zit.
Zo pakken wij het aan
Wij halen de risico’s op in dezelfde gesprekken waarin we de heatmap scoren, niet in een aparte ronde. Wie een gele of rode cel geeft, heeft meestal meteen een beeld van wat er dan gebeurt. Dat beeld is het risico. En we leggen het register naast de heatmap op de stuurgroep, niet als rapportering maar als de vraag waar we beginnen. Lees meer over onze aanpak →
Wanneer dit helpt
Zodra de heatmap er ligt en u met de stuurgroep de volgorde van de uitrol bespreekt. Het helpt ook wanneer de risicolijst van het project alleen technische regels bevat, want dan weet u dat de menselijke kant nergens belegd is. En het helpt na een go-live, want dan verschuiven de risico’s van “komt het aan” naar “blijft het staan”, en dat is precies waar terugval na succes over gaat.