Frame 1 · De visie
Een kompas, maar nog niet meetbaar
Je hebt een gedragen visie. De stuurgroep staat erachter. Maar hoe weet je over zes maanden of ze ook werkelijkheid wordt? Zonder meetbare criteria stuur je op gevoel.
Waar het over gaat
Je hebt een gedragen visie. De stuurgroep staat erachter. Maar hoe weet je over zes maanden of die visie ook werkelijkheid wordt? Een succescriteriamatrix vertaalt je visie naar iets meetbaars: voor elk stuk van de visie een concreet doel, een meetpunt met vertrek- en doelwaarde, en iemand die ervoor instaat.
Waarom een visie alleen niet volstaat
De meeste organisaties stoppen na de visie. Ze hebben een mooie zin en gaan aan de slag. Maar zonder meetbare criteria is er geen manier om te weten of je vooruitgaat, stilstaat, of achteruitgaat. De stuurgroep bespreekt voortgang op gevoel, niet op feiten. En als het spannend wordt, ontbreekt de gedeelde maatstaf om keuzes te maken.
Hoe de matrix werkt
Je neemt de visie en breekt haar op in de delen waaruit ze is opgebouwd. Elk deel wordt een rij in de matrix, met vier kolommen: het doel (wat je wil bereiken), het meetpunt (wat je concreet meet), de vertrek- en doelwaarde (waar je staat en waar je naartoe wil), en de eigenaar (wie ervoor instaat in de stuurgroep).
Neem de visie uit het vorige voorbeeld: "Wij bouwen aan een organisatie die financieel gezond blijft, en waar het team het werk kan blijven aankunnen." Het eerste stuk, financieel gezond, wordt een rij met als meetpunt de kost per dossier, van 420 naar 340 euro. Eigenaar: de financieel directeur. Het tweede stuk, het werk aankunnen, wordt een rij met als meetpunt het verzuim, van 8 naar 5 procent. Eigenaar: de operationeel directeur.
Eigenaarschap betekent niet dat die persoon het alleen doet. Het betekent dat hij de stem is in de stuurgroep: waar geven we voorrang aan, wat versnellen we, wat vertragen we. Beslissingen worden genomen door iemand die het doel voelt als zijn verantwoordelijkheid.
Meet niet alleen het eindresultaat
Er zit een valkuil in: enkel het eindresultaat meten. Een daling in kost of verzuim zie je pas laat. Als je daar op wacht, ben je te laat om bij te sturen. Meet daarom ook of de nieuwe werkwijze al wordt gebruikt. Adoptie voorspelt resultaat. Als mensen de nieuwe werkwijze al toepassen, volgt het effect. Als ze dat niet doen, weet je nu al dat het doel niet gehaald wordt, en kan je ingrijpen.
Zo pakken wij het aan
Wij stellen de succescriteriamatrix samen op met de stuurgroep, niet ernaast. Elke eigenaar formuleert zijn eigen doel en meetpunt, zodat het echt van hem is. De matrix wordt het vaste agendapunt op elke stuurgroepvergadering: niet als controle-instrument, maar als gedeeld kompas. Zo blijft iedereen scherp op wat er moet gebeuren, niet enkel bij de start. Lees meer over onze aanpak →
Wanneer dit model helpt
Direct na het formuleren van de visie, als je de stap wil maken van richting naar sturing. Het werkt ook halverwege een traject dat dreigt te vertragen, omdat het de stuurgroep dwingt om samen te bepalen wat er echt toe doet en wat niet.