Uw serviceteam zit vol. De teams erachter zeggen dat ze nog altijd te veel onderbroken worden. Dat lijkt een bezettingsprobleem en dat is het zelden. Het is wat er gebeurt wanneer de plek waar de vraag binnenkomt niets mag beslissen. In dit artikel staat waar die opzet vandaan komt, hoe u in één week telt hoeveel werk die opzet zelf veroorzaakt, en de drie vragen waarmee u de opzet van uw eerste lijn opnieuw bekijkt.
Wat past, gaat erdoor. De rest wacht, of zoekt een weg eromheen.
Wat u hieruit meeneemt
Centraal of decentraal is de verkeerde vraag. Het gaat om waar de ruimte om te beslissen zit ten opzichte van waar de vraag binnenkomt.
Hoeveel werk uw eigen opzet veroorzaakt, kunt u in één week tellen. Verderop staat hoe.
Er bestaan verschillende vormen, en het verschil zit in wie eigenaar is van een vraag waarop het antwoord nog niet bestaat.
Waar het over gaat
De opzet is vaak dezelfde. Eén serviceteam neemt alle binnenkomende vragen aan, en wat daar niet opgelost raakt, gaat naar de tweede lijn. Wie we hier klant noemen, kan een echte klant zijn of een collega van een andere afdeling die iets nodig heeft om verder te kunnen. Het voordeel is meteen zichtbaar. De teams erachter worden ontlast, krijgen minder onderbrekingen en houden meer tijd voor hun eigen werk.
En dan schuift er iets. De eerste lijn mag alleen aanbieden wat al uitgeklaard is. Voor alles wat nieuw of samengesteld is, ligt het eigenaarschap achteraan. De enige ruimte die overblijft is de duur van het gesprek. Iemand zo snel mogelijk verder helpen en door naar de volgende.
Die splitsing is ooit ontworpen
Ze is niet vanzelf ontstaan. Ze staat beschreven in Where Does the Customer Fit in a Service Operation?, een artikel van Richard Chase in Harvard Business Review uit 1978. Zijn voorstel was om werk met klantcontact te scheiden van werk zonder klantcontact. Dat tweede deel kon dan als een fabriek draaien, met planning per reeks, werkmeting en desnoods een goedkopere locatie. Het contactdeel ging naar mensen die goed zijn met mensen.
Dat ontwerp is bijna vijftig jaar oud en het was voor een deel terecht. Bij vragen die zich herhalen en waarvan het antwoord vastligt, levert die scheiding op wat ze belooft. Het is geen slecht ontwerp. Het is een ontwerp met één voorwaarde: de vragen die binnenkomen moeten genoeg op elkaar lijken. Die voorwaarde wordt zelden hardop genoemd.
Vandaag staat het vaak omgekeerd. De fabriek is naar voren geschoven, naar precies de plek waar het klantcontact zit, met gespreksduur, scripts en streefcijfers per oproep. En de scheiding loopt niet meer tussen contact en geen contact, maar tussen eenvoudig en ingewikkeld. Wat eenvoudig is blijft vooraan, wat ingewikkeld is gaat naar achteren. Daarmee raakt die ene voorwaarde nog verder uit beeld.
Wat die knip kost
Een serviceteam kan alleen antwoorden op wat er binnenkomt als het zelf genoeg mogelijkheden heeft om te antwoorden.
Komen er honderd soorten vragen binnen en liggen er twintig antwoorden klaar, dan blijven er tachtig liggen.
Aannemen en oplossen uit elkaar halen is op zich geen probleem. Een eerste lijn kan vragen aannemen en oplossen terwijl specialisten een deel van het werk uitvoeren. Het loopt mis wanneer bij die overdracht ook het eigenaarschap meegaat, want dan zien ze vooraan het probleem en mogen ze er achteraan iets aan doen.
Zolang de vragen op elkaar lijken, merkt u daar niets van, en in het begin lijken ze op elkaar. Maar er komen opties bij, uitzonderingen, nieuwe systemen en nieuwe afspraken, en elk daarvan drijft de vragen verder uit elkaar. De eerste lijn verandert niet mee, dus kan ze op steeds meer vragen niet meteen antwoorden.
Nieuw is dit niet. Het is de kern van de sociotechniek, de ontwerpleer die in Nederland en Vlaanderen groot werd met het werk van Ulbo de Sitter. U hoeft die niet te kennen om te zien wat ze kost, want dat kunt u tellen.
Wat u kunt tellen
Er komen twee soorten vragen binnen. De ene is gewoon het werk. De andere is er alleen omdat iets eerder niet of niet goed gebeurd is. Iemand die terugbelt. Een ticket dat weer opengaat. Iemand die het na een eerste poging nog eens probeert via een ander kanaal.
Die tweede soort kost u mensen en uren en levert niemand iets op. Bij een eerste lijn die alleen uitgeklaarde antwoorden mag geven, zijn het er meestal veel. Tel ze een week lang, zonder de namen erbij, en u hebt een cijfer in plaats van een discussie.
Bij een contact
Belde deze persoon deze week al eens over hetzelfde, zonder dat we dat zo hadden afgesproken?
Gaat het over iets dat al opgelost leek?
Komt deze persoon bij ons omdat er ergens anders geen antwoord was?
Eén ja is genoeg. Na één week hebt u een percentage om mee te beginnen.
Wanneer het ene team klant wordt van het andere
Er is nog een effect, en het gaat over verhoudingen. Zodra er twee teams zijn met een overdracht ertussen, groeit het ene uit tot leverancier en gedraagt het andere zich als klant. Dat is een tweede klant, een interne, en die hoort er niet te zijn. Het is ook geen karakterkwestie. Het is wat een vaste overdracht met mensen doet.
U ziet het aan de taal. Doorzetten. Terugsturen. Niet voor ons. Elk team bewaakt zijn eigen afspraken, terwijl de enige afspraak die telt die is met degene die de vraag stelde.
Vormen die we vaak zien
Hieronder staan er drie, elk met voor- en nadelen, en er bestaan er meer. Wat ze uit elkaar houdt is één vraag. Wie is eigenaar van een vraag waarop het antwoord nog niet bestaat?
Eigenaar vooraan
Centraal, met mandaat
Eén serviceteam neemt alle vragen aan en blijft eigenaar tot de klant geholpen is, ook wanneer het antwoord nergens staat. De andere afdelingen leveren dan aan dat team, niet aan de klant. Eigenaar zijn betekent hier niet dat het team alles zelf oplost, wel dat het de voortgang en het contact met de klant in handen houdt. Dit werkt alleen met dat mandaat. Zonder mandaat is centraal een wachtrij met een vriendelijke stem.
Eigenaar bij het team
Decentraal
Er is geen aparte eerste lijn. Het team dat het werk doet, neemt de vraag ook aan, en kent klant, taal, product en dienst goed genoeg om samengestelde vragen meteen te beantwoorden. Dit werkt wanneer de vragen sterk verschillen en het antwoord zich moeilijk laat vastleggen. De prijs is dat elk team onderbroken wordt.
Eigenaar achteraan
De tussenvorm
Een team besteedt alleen zijn vastgelegde vragen uit en zet zichzelf in de tweede lijn. Het verschil met centraal zit niet in de bezetting maar in het eigenaarschap. Hier blijft het team eigenaar van alles waarvoor nog geen antwoord bestaat, bij centraal ligt dat juist vooraan. Dit werkt wanneer het uitbestede deel echt vastligt en het team de rest ook echt oppakt. Gebeurt dat laatste niet, dan hebt u de opzet uit het begin van dit artikel terug.
Er is hier geen goede en geen slechte vorm, en in de praktijk is het vaak een mengvorm. Het ontwerpwerk begint dan ook niet bij het kiezen uit dit lijstje. Het begint bij wat er vandaag niet goed loopt in uw organisatie. Daaruit volgt welke vorm daar een antwoord op geeft, of de voorwaarde die erbij hoort bij u klopt, en of u met de prijs ervan kunt leven.
Hoe dit in de praktijk loopt
Twee voorbeelden uit ons werk, elk met de oorzaak aan een andere kant.
Case 1 · Marketing en communicatie, retail
Te veel op één persoon
Elk merk had één vast aanspreekpunt, en die persoon moest alles weten van dat merk én van wat marketing en communicatie kan leveren. Soms te weinig werk, soms veel te veel, en niemand kon bijspringen. We hebben de merkkennis en de specialisaties over het team verdeeld, en de instroom gesplitst in kleine vragen en grotere opdrachten.
Wat dat opleverde. Pieken en dalen worden nu door het team opgevangen in plaats van bij één persoon terecht te komen. Nieuwe collega's starten binnen dat team, met coaching en tijd om te groeien. Minder uitval en meer jobvreugde.
Case 2 · Interne IT-dienst, overheid
De tweede lijn kwam niet aan haar werk toe
Één applicatiebeheerder deed alles, van eerste lijn tot projectwerk, en door het klantencontact kwam de tweede lijn niet aan haar eigen werk toe. We hebben de servicedesk ingericht met de tweede lijn mee verantwoordelijk voor de kwaliteit van de eerste. Terugkerende incidenten liepen voortaan naar de applicatiebeheerders in plaats van naar de leidinggevende.
Wat dat opleverde. Duidelijkheid, en een betere relatie met de business. De servicedesk zag nu alle vragen uit de organisatie samen en kon tellen hoe vaak iets over hetzelfde toestel of hetzelfde product ging. Daarmee kwam ze met feiten in plaats van indrukken, en met voorstellen om net die dingen te verbeteren waar de meeste vragen over gingen.
In beide cases lag de oplossing niet in meer mensen vooraan. Ze lag in wie wat moet weten en mag beslissen.
Drie vragen die een richting helpen bepalen
1
Hoe verschillend zijn de vragen, en wilt u erop ingaan?
Hoe verschillend de vragen zijn, kunt u meten. Dat hangt niet af van hoeveel afdelingen u bedient maar van hoeveel u vooraf kunt beschrijven. Of u op de rest ingaat, kiest u. Koopt uw organisatie samen Android-toestellen aan, mag iemand dan om een Apple vragen? Nee geeft focus en lagere kosten, wel ingaan geeft klantbeleving. Allebei kan. Het is wat u als organisatie wilt zijn, en daar hangt het hele ontwerp aan vast: welke diensten er zijn, hoe ze samenhangen en waarvoor elk van hen verantwoordelijk is.
2
Hoeveel van de kennis laat zich vastleggen?
Wat u kunt opschrijven, kunt u naar voren halen. Voor vragen waarvoor nog geen antwoord beschreven is, is meer nodig dan een procedure. Soms is dat één iemand die het vak kent en iets mag beslissen. Bij samengestelde vragen is het een groep die samen een antwoord en een oplossing uitwerkt.
3
Wat kost een overdracht de klant?
Een overdracht die bij u een minuut duurt, kan bij de klant een week stilstand betekenen. Die rekening blijft daar niet liggen. De klant lost het zelf op buiten uw serviceteam om, of vraagt het aan iemand anders, of het loopt via de ene leidinggevende naar de andere. Wat u op de overdracht bespaarde, betaalt u terug in ergernis, in extra werk en in overleg tussen managers dat over iets anders had moeten gaan. In de cijfers van uw serviceteam ziet u daar niets van. In die van uw organisatie wel.
Wanneer dit helpt
Dit helpt wanneer uw serviceteam vol zit terwijl de teams erachter zeggen dat ze te veel onderbroken worden. Wanneer de eerste lijn vriendelijk is en de klant toch twee keer moet bellen. En vooral wanneer u op het punt staat een eerste lijn op te richten of uit te breiden. Vraag dan eerst wat dat team zelf mag beslissen, want dat antwoord bepaalt wat de rest van het ontwerp waard is.
En het gaat over meer dan een servicedesk, en over meer dan IT. Een overdracht is geen processtap. Het is een keuze over wie iets mag beslissen, en die keuze maakt u overal waar werk van het ene team naar het andere gaat. Bij HR, waar een vraag over een contract of een aanwerving binnenkomt bij iemand die ze niet mag beantwoorden. Bij een gedeelde dienst en de afdelingen die ze bedient. Tussen business en IT. Dezelfde drie vragen gelden daar.
En de mensen in dat team
Twee dingen bepalen hoe werk aanvoelt. Wat er van iemand gevraagd wordt, en hoeveel ruimte die persoon heeft om het zelf in te richten. Veel gevraagd met die ruimte erbij, dat is werk waarin mensen groeien. Veel gevraagd zonder die ruimte is iets anders, en dat houdt niemand lang vol.
Een eerste lijn die alleen uitgeklaarde antwoorden mag geven, zit door het ontwerp in dat tweede vak. Bij de retailgroep hierboven lag het net andersom, met te veel gevraagd van één persoon, en dat kost evenveel.
Dat is geen bijwerking die u later met wat aandacht voor welzijn goedmaakt. Het is een gevolg van de knip, en het is in het ontwerp op te lossen.
Daarom staat dit bij ons vooraan en niet achteraan. We ontwerpen werk waarin mensen vanuit hun eigen rol kunnen bijdragen aan de doelen van het team en van de organisatie. Wat de organisatie eraan heeft en wat de mensen eraan hebben, staan hier naast elkaar.
Wat de strategie wel en niet beslist
Ligt klantervaring bovenaan in uw strategie, dan hebt u experten nodig die dicht bij de vraag zitten, en werken eerste lijn en experten als één geheel. Ligt kostenbeheersing bovenaan, dan komt een aparte eerste lijn in beeld, maar niet vanzelf, want ook dan blijft staan wat u doet met vragen waarop nog geen antwoord bestaat. Die volgorde weegt dus mee. Ze beslist niet. Dat doet de verhouding tussen waar de vragen binnenkomen en waar de ruimte zit om ze te beantwoorden.
Zo pakken wij het aan
Werkbaar werk is voor ons een ontwerpeis en geen wens achteraf. Van daaruit beginnen we bij uw strategisch plan en bij de vraag zoals ze vandaag binnenkomt, niet bij een model voor serviceorganisaties. Daaruit volgt hoe verschillend de vragen zijn die bij uw serviceteam binnenkomen, en hoeveel ruimte het nodig heeft om ze te beantwoorden.
Het ontwerp maken we met een groep uit uw eigen mensen, want wie een verandering moet dragen, ontwerpt ze mee. Wij vullen geen rollen in en nemen geen werk over. We stoppen wanneer de nieuwe werking de gewone werking is. Lees meer over onze aanpak →
Wat mag uw eerste lijn zelf beslissen wanneer het antwoord nergens staat?
In een gesprek van 30 minuten lopen we de drie vragen langs voor uw eigen serviceteam. U hebt daarna een beeld van waar de ruimte ontbreekt, en een manier om dat de week erop te tellen. Of er een vervolg komt, beslist u nadien.